Tutarı en çok sahada geçen gün belirler
Özel dedektif ücreti işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre değişir. Bu sayfada rakam bulunmamasının sebebi de bu: aynı hizmet adının altına birbirine hiç benzemeyen işler girer. Bir adres işi tek bir kapının bugün kullanılıp kullanılmadığını görmekle biter; bir başkası birkaç ayrı günde birkaç ayrı yeri görmeyi gerektirir. İkisine aynı tutarı söylemek, birini gereksiz yere pahalı yapar, öbürünü yarıda bırakır.
Hesabın ağırlığını sahada harcanan zaman taşır: kaç gün çalışılacağı, kaç ayrı yere gidileceği ve aradaki yol. Mardin’in on ilçesi birbirine yakın değil. Artuklu’da bir mahallede kalan bir iş ile kent merkezine yaklaşık 105 km uzaklıktaki Dargeçit’te yürüyen bir iş aynı güne sığmaz. Yine de uzaklık hesabın yalnız bir parçasıdır. Günü asıl uzatan, yolun kendisinden çok sorunun belirsiz kalmasıdır: neye bakılacağı belli olmayan bir iş, her gün yeni bir yer ve yeni bir ihtimal doğurur.
Hazırlığın ücrete etkisi
Ücretin sizin elinizde olan kısmı hazırlıktır. Görüşmeye iki şeyle gelen kişi, işin gün sayısını daha başlamadan kısaltmış olur: tek cümleye inmiş bir soru ve olabildiğince ayrıntılı bir yer bilgisi.
Soru için iki isteği yan yana koyun. “Bir şey saklıyor, ne varsa öğrenin” geniş bir istektir; sahada sınırı yoktur, nerede biteceğini kimse söyleyemez. “Satıcının Ömerli’de gösterdiği evde bugün biri oturuyor mu” ise bir sorudur; cevabı belli günlerde, belli bir kapının önünde aranır ve rapor o soruya cevap verir. Sorunuzu kendi başınıza tek cümleye indiremiyorsanız bunu görüşmede birlikte yaparız. O konuşma teklifin bir parçasıdır, çünkü soruyu daraltmak en ucuz tasarruftur.
Yer için de benzer bir fark var. “Midyat’ta oturuyor” ile “Midyat’ta, şu mahallede, şu sokağın başındaki binada” arasında sahada bir günle birkaç gün arası fark doğabilir. Elinizde eski bir kira sözleşmesi, bir satış ilanı, bir kartvizit ya da arka planında tabelası görünen bir fotoğraf varsa gözden çıkarmayın. Bilmediğiniz bir şeyi de tahminle doldurmayın. “Bilmiyorum” demek, yanlış yazılmış bir mahalle adından çok daha az gün harcatır.
Hazırlığın bir sınırı da var. Kimlik fotokopisi, başkasının telefonundan alınmış yazışma, bir hesabın şifresi bu aşamada istenmez ve işe katılmaz. Gereken, durumu kendi sözlerinizle anlatmanız ve bildiğiniz yerleri olduğu gibi yazmanızdır.
Ücret hangi aşamada konuşulur?
Önce durumunuz dinlenir; soru, yer ve bakılacak günler belli olur. Ücret bu kapsam üzerinden konuşulur ve iş başlamadan önce size söylenir. Tutar bir saat tarifesinden türemez, konuşulan işin kendisi için söylenir. Çalışma sürerken kapsamın değişmesi gerekirse, örneğin yeni bir yer ya da yeni bir kişi işe girecekse, bu da önce sizinle konuşulur ve devam kararını siz verirsiniz.
Bu sıranın size bir yararı var: teklifi okurken neyin içinde olduğunu bilirsiniz. Kaç gün, hangi ilçe ve mahalle, raporda hangi sorunun cevabı arandığı açıkça yazılı olduğunda, iki ayrı teklifi de aynı ölçüyle tartabilirsiniz.
Ücreti büyüten ama kolayca önlenebilen adımlar
Bazı hamleler, iyi niyetle yapılsa da işin süresini uzatır ve ücreti yükseltir. Başvurmadan önce bunları bilmek, sonradan pişman olacağınız bir harcamayı önler.
Kendi başınıza bakmaya kalkmak bunların başında gelir. Şüphelendiğiniz kişinin iş yerinin önünde beklemek, ortak bir tanıdığa sorular sormak ya da evin çevresinde dolaşmak, araştırılan kişinin dikkatini çeker. Dikkat bir kez uyandığında olağan düzen değişir; sonraki çalışma daha çok gün ister ve bazen hiç sağlıklı yürütülemez.
İşi birkaç kişiye parça parça vermek de benzer bir sonuç doğurur. Aynı soruya iki ayrı yerden bakılması hem masrafı ikiye katlar hem de aynı yerde iki ayrı kişinin görünmesine yol açar.
Bilgiyi saklamak üçüncü yanlıştır. Utandığınız ya da önemsiz bulduğunuz bir ayrıntı, örneğin kişinin geçen ay taşındığını duymuş olmanız, planı baştan değiştirebilir. Söylenmeyen bilgi, sahada günlerce aranarak yeniden bulunur.
Son olarak sorunun ortasında hedef değiştirmek: çalışma bir soruya göre kurulmuşken araya yeni kişiler ve yeni yerler eklemek. Yeni bir soru yeni bir iştir; onu ayrıca konuşmak, ilk sorunun cevabını da bulanıklaştırmaz.
Ücretle ilgili sorular
Mardin’de özel dedektif ücretleri ne kadar?
Tutar, konuşulan işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre belirlenir ve kapsam belli olduktan sonra iş başlamadan size söylenir. Sabit bir liste fiyatı yoktur. Durumunuzu ve ilgili yeri WhatsApp’tan ya da telefonla anlattığınızda hangi bilginin teklifi değiştirdiği de açıkça söylenir.
Uzak bir ilçedeki iş daha pahalıya mı gelir?
Uzaklık sahadaki günün bir kısmını yola harcatır; Midyat, Derik ya da Dargeçit gibi kent merkezine uzak ilçelerde aynı iş biraz daha uzun sürebilir. Farkı yine gün sayısı yaratır: adres ayrıntılı ve soru dar olduğunda uzak ilçedeki iş de kısa kalabilir.
Düşük bir teklif ile daha yüksek bir teklif nasıl karşılaştırılır?
Rakamlara bakmadan önce kapsamları yan yana koyun: kaç gün çalışılacak, hangi yere bakılacak, raporda hangi sorunun cevabı olacak. Aynı kapsamı anlatmayan iki teklif birbiriyle karşılaştırılamaz. Düşük teklif daha az günü ya da daha dar bir soruyu anlatıyor olabilir ve sizin sorunuza yetiyorsa bu bir kusur sayılmaz. Neyi kapsadığını söylemeyen, “her şeyi araştırırız” diyen bir teklif ise rakamı ne olursa olsun sizi neyin beklediğini anlatmaz.