Bir adresi aramaya başlayan kişinin elinde genellikle yarım bir bilgi vardır. Aranan kişinin hangi ilçede yaşadığı bilinir de mahallesi bilinmez; ya da mahalle bellidir, sokak ve kapı numarası belli değildir. Mardin Dedektif’in adres tespiti, bu eksik parçayı bulup kişinin bugünkü kapısına kadar inen bir çalışmadır ve her zaman bir sebeple başlar.
Sebep en başta yazılır
Adres, ancak onu aramak için meşru bir sebebiniz olduğunda aranır. Bu sebepler hayatın içinden gelir: ödenmemiş bir borç ya da kira, eline ulaşması gereken bir resmî yazı, yarım bırakılmış ortak bir iş ya da yıllar önce izi kaybolmuş bir akraba veya eski bir arkadaş.
Sebep, başvurunun ilk satırına yazılır ve iş boyunca orada durur. Bu küçük adım hem sizi hem çalışmayı korur: bulunan adresin ne için kullanılacağı baştan bellidir ve çalışma o amacın dışına taşmaz. Sebebi anlatırken ayrıntıya girmeniz gerekmez; kime ve neden ulaşmak istediğiniz yeter, borcun tutarı ya da anlaşmazlığın hikâyesi sonraya kalabilir. Yıllar önce izi kaybolmuş bir akrabaya ulaşmak isteyen birinin sebebi bir aile işini tamamlamak ya da bir haberi iletmek olabilir; bu da aynı açıklıkla yazılır ve çalışma o ölçüde kurulur.
Aradığınız kişi bir yakınınızsa ve ondan bir süredir haber alamıyorsanız iş, adres tespitinden çok bir kayıp yakın araştırmasına benzer; o durumda sesi kesilen yakın için yürütülen çalışma size daha uygun düşer.
Eksik olan hangi parça?
Bir adres üç katmandan oluşur: ilçe, mahalle, sokak ve kapı. Elinizdekinin hangi katmanda kaldığı, işin nereden başlayacağını ve ne kadar emek isteyeceğini belirler.
| Elinizdeki bilgi | Eksik katman | Çalışmanın ilk adımı |
|---|---|---|
| Yalnız “Mardin’de bir yerde” ya da yalnız eski bir köy adı | İlçe | Adın ve elinizdeki öteki ipuçlarının hangi ilçeyi gösterdiği belirlenir |
| İlçe adı belli, mahalle bilinmiyor | Mahalle | Kişinin ilçedeki bugünkü izi açık kaynaklarda aranır, bulunan mahalle yerinde sınanır |
| Mahalle belli, sokak ve kapı bilinmiyor | Sokak ve kapı | Kişinin o mahallede oturduğu ya da çalıştığı bina yerinde belirlenir |
Köyler 2012’deki büyükşehir düzenlemesinden bu yana Mardin’de resmî kayıtta mahalle sayıldığı için “falanca köyde oturuyor” bilgisi bugün bir mahalle adına karşılık gelir; o mahallenin hangi ilçeye bağlı olduğu belli olunca iş bir katman daralır. Eski bir sözleşmede ya da senette yazan adres de boşa düşmüş sayılmaz: kişi taşınmış olsa bile o adres, aramanın başlayacağı ilçeyi ve çevreyi gösterir.
Eksik katman ne kadar üstteyse çalışma o kadar geniş başlar. Bunu baştan bilmek, işin kapsamını ve ücretini baştan açıkça konuşmayı mümkün kılar; sizin de neye karar verdiğinizi bilerek başlamanızı sağlar.
Başvururken işe yarayan bilgiler
Kişinin adı ve soyadı, yazıldığı biçimiyle en önemli bilgidir; aynı ad ve soyadla birden çok kişi bulunabileceği için yaklaşık yaşı, mesleği ya da eskiden yaptığı iş ayırt etmeye yardım eder. Elinizdeki en eski adres ile en yeni adresi, ikisinin hangi yıllara ait olduğunu da belirterek yazın: aradaki fark, kişinin hangi yöne taşındığını gösterebilir. Bir fotoğrafı varsa yerinde doğrulamayı kolaylaştırır.
Ortak tanıdıklardan duyduğunuz bir şey varsa onu da yazın; bu tür sözler çalışmada sınanacak ipuçları olarak kullanılır. Çalışmanın sahası Mardin’in on ilçesidir; izler kişinin il dışına taşındığını gösterirse rapor bunu dayandığı bilgiyle birlikte yazar ve orada durur.
Adres size hangi biçimde verilir?
Rapordaki adres, resmî kayıtta kullanılan biçimle yazılır: mahalle, cadde ya da sokak, kapı numarası ve ilçe. Halkın o yer için kullandığı başka bir ad varsa yanına eklenir; böylece adresi hem bir yazıya geçirebilir hem de yerinde kolayca bulabilirsiniz.
Adresin yanında üç bilgi daha durur. Birincisi, adresin ev mi iş yeri mi olduğu. İkincisi, kişinin o adreste hangi tarihte görüldüğü; adres bilgisi zamanla eskir ve raporun hangi güne ait olduğunu bilmek, onu ne zamana kadar güvenle kullanabileceğinizi gösterir. Üçüncüsü, bilginin neye dayandığı: kişinin bizzat o kapıda görülmesiyle, adresin açık kaynaklardaki izlerden çıkarılması aynı ağırlıkta değildir ve rapor ikisini birbirinden ayırarak yazar.
Kişinin kayıtlı adresi ile bugün yaşadığı yer farklı çıkabilir. Bu durumda ikisi de rapora girer: hangisinin kayıtta durduğu, hangisinde kişinin görüldüğü ayrı satırlarda yazılır. Hangi adresi hangi işte kullanacağınızı bu ayrım üzerinden siz seçersiniz. Kapıya kadar inilemediyse de elinize bir sonuç geçer: ilçe ve mahalle belli olup bina belirlenemediyse, aramanın hangi katmanda kaldığı ve bir sonraki adım için neyin gerektiği açıkça yazılır.
Adres arayanların soruları
Yalnız adını ve eskiden yaşadığı köyü biliyorum; başvurabilir miyim?
Başvurabilirsiniz; ad ile köy adı, ilçeyi ve mahalleyi daraltmak için iyi bir başlangıçtır. Önce o köyün bugünkü mahalle adı ve bağlı olduğu ilçe belirlenir, ardından kişinin bugünkü izi açık kaynaklarda ve yerinde aranır.
Aradığım kişi, onu benim aradığımı öğrenir mi?
Çalışma aranan kişiyle temas kurmadan yürür; ona bir mesaj iletilmez, sizin adınız ya da başvurunuz duyurulmaz. Kim olduğunuzu ve neden aradığınızı işi yürütenlerden başkası bilmez; bulunan adres de yalnız size yazılır.
Bulunan adresi alacağım için kullanabilir miyim?
Adres size baştan yazılan sebep için verilir ve alacak da bu sebeplerden biridir. Raporu bir başvuruya ya da yazışmaya ekleyecekseniz bunu çalışma başlamadan söyleyin; adres, tarih ve dayanak o kullanıma uygun açıklıkta yazılır.
Sebebin yetmediği durumlar
Ayrıldığınız eşin ya da eski bir partnerin, kendi isteğiyle evden ayrılmış bir yetişkinin ve aranmasının şiddet ya da koruma ihtimali taşıdığı bir kişinin adresi, sebep ne olursa olsun aranmaz. Bu çizgi, işin içindeki herkesin güvenliği için konmuştur.
Durumunuz bunlardan birine yakın görünse de anlatmaktan çekinmeyin. Ön görüşmede elinizde hangi yolun açık kaldığı, örneğin bir resmî başvurunun ya da bir alacak işinin nasıl ilerleyebileceği açıkça konuşulur. Bazen aranması gereken kişi, ilk akla gelen kişi değildir: bir borçta kefil, ortak bir işte öteki taraf, bir kiralamada evin sahibi.